Нарматыўная база НАН Беларусі і РІКК БДУ (2026)

Кітайска-беларускі транскрыптар

Дакладная практычная транскрыпцыя кітайскіх слоў і піньіня на беларускую мову, а таксама канвертацыя з рускай сістэмы Паладыя.

Транскрыпцыя з кітайскай мовы

Устаўце кітайскія іерогліфы або піньінь.

Прыклады:
Зводная нарматыўная табліца ўсіх 405 складоў ▼

Поўная параўнальная табліца складоў піньіня, беларускай нормы 2026 года і сістэмы Паладыя.

Знойдзена складоў: 0
Піньінь (Pinyin) Беларуская (Норма 2026) Сістэма Паладыя (Руская) Частыя іерогліфы
Правілы правапісу: разам, асобна, праз злучок і апостраф ▼

1. Калі пішацца асобна, разам ці праз злучок?

Асабовыя імёны людзей:

  • Прозвішча і імя кітайцаў пішуцца асобна, кожнае з вялікай літары: Мао Дзэдун (прозвішча Мао, імя Дзэдун), Сі Дзіньпін, Дэн Сяопін.
  • Двухскладовыя асабовыя імёны пішуцца разам, у адно слова (як у сучасным піньіні), а не праз злучок.
  • Старажытныя імёны з філасофскім суфіксам -дзы (子 - zǐ «мудрэц, настаўнік») традыцыйна пішуцца праз злучок: Лао-дзы, Джуан-дзы, Кун-дзы (Канфуцый), Мэн-дзы, Сунь-дзы.

Геаграфічныя назвы (тапонімы):

  • Усе склады аднаго кітайскага ўласнага наймення пішуцца разам, у адно слова: Бэйдзін, Шанхай, Сычуань, Чанчунь, Т’еньдзінь, Чунцін, Шыдзьяджуан, Гуанджоў, Вухань, Чанша.
  • Праз злучок пішуцца састаўныя назвы адміністрацыйных раёнаў і рэгіёнаў, утвораныя спалучэннем уласнага наймення і назвы народа: Гуансі-Джуанскі аўтаномны раён, Нінсья-Хуэйскі аўтаномны раён, Сіньдзьян-Уйгурскі аўтаномны раён.
  • Асобна пішуцца наменклатурныя словы і азначэнні: рака Яндзы, рака Хуанхэ, горы Т’еньшань, правінцыя Сычуань. Калі геаграфічны тэрмін зліўся з асновай гістарычна — разам: Хуанхэ, Хэйлундзьян.
2. Правіла стыку складоў (апостраф):
Згодна з афіцыйнай нормай 2026 года, калі першы склад заканчваецца на літару -н (-n), а наступны пачынаецца на галосную, паміж імі абавязкова ставіцца апостраф.
Прыклады: 长安 (Chang'an) — Чан’ань; 天安门 (Tian'anmen) — Т’еньаньмэнь.

3. Традыцыйныя назвы і выключэнні

У акадэмічным слоўніку 2026 года замацавана, што для шэрагу гістарычна ўкаранёных геаграфічных назваў захоўваецца традыцыйнае напісанне (або падаецца ў дужках):

  • Пекін (традыцыйная афіцыйная беларуская назва сталіцы КНР; чыста паскладовая транскрыпцыя піньіня Běijīng — Бэйдзін);
  • рака Яндзы (традыцыйна Янцзы) для 长江 Chángjiāng («Вялікая рака»);
  • Макао / Макаа для 澳门 Àomén (нарматыўнае Аомэнь);
  • Ганконг для 香港 Xiānggǎng (нарматыўнае Сьянган);
  • Нанкін для 南京 Nánjīng (нарматыўнае Наньдзін);
  • Канфуцый для 孔子 Kǒngzǐ (нарматыўнае Кун-дзы).

4. Крыніцы